راهنمای انتخاب گرید اینسرت OKE
گرید اینسرت درست یعنی عمر بیشتر ابزار، سطح تمیزتر و هزینه‌ی کمتر به‌ازای هر قطعه. این راهنما کمک می‌کند بدون تجربه‌ی قبلی هم گرید مناسب جنس قطعه و نوع عملیات خود را پیدا کنید.
گرید اینسرت چیست؟
گرید یعنی «ترکیب جنس بدنه‌ی اینسرت و پوشش روی آن». کاتالوگ OKE هر گرید را با همین دو مشخصه توصیف می‌کند: بدنه‌ی کارباید (مثلاً کم‌کبالت یا پرکبالت، با دانه‌بندی ریز) و پوششی مثل TiCN، Al₂O₃ یا AlTiN. هر ترکیب برای کاری ساخته شده است: یکی برای سایش کمتر در سرعت بالا، دیگری برای مقاومت در برابر ضربه.
اینسرتی که برای فولاد عالی است، لزوماً برای استیل یا چدن انتخاب درستی نیست. به همین دلیل OKE گریدها را بر اساس جنس قطعه و عملیات دسته‌بندی کرده است.
معنای کد گرید و نوع پوشش
از نظر پوشش ،اینسرتهای OKE به سه شکل دیده می‌شود:
| نوع | معنا در جدول | کدهای OKE |
| CVD | پوشش‌دار | OC… (مثل OC2115، OC4315) |
| PVD | پوشش‌دار | OP… (مثل OP1215، OP1315) |
| Uncoated | بدون پوشش | OK… (OK434) |
نکات مهم:
- در تراشکاری فولاد و چدن، گریدهای OKE از نوع CVD هستند.
- در تراشکاری استیل هر دو نوع (CVD و PVD) وجود دارد.
- رزوه‌زنی، فرزکاری و سوراخکاری فقط گریدهای PVD دارند. در شیار و برش، OC4020 (CVD) برای چدن و OP1215 (PVD) برای فولاد و استیل ارائه شده است.
- گرید بدون پوشش (OK434) فقط برای آلومینیوم است.
جدول Grade Overview را چطور بخوانیم؟
- ردیف‌ها: جنس قطعه‌کار (فولاد، استیل، چدن، آلومینیوم، آلیاژ دما بالا).
- ستون‌ها: نوع عملیات (تراشکاری، رزوه، شیار، فرز، سوراخکاری) و زیر هر کدام نوع پوشش.
- هر مستطیل: یک گرید است. اگر در چند ستون یا ردیف تکرار شده، همان گرید برای چند کاربرد مناسب است.
- اعداد ۰۱ تا ۴۰: این اعداد با طبقه‌بندی ISO (مثل P10، M20، K10) هم‌راستا هستند. شماره‌ی ISO هر گرید را در جدول بخش ۴ آورده‌ایم.
رنگ‌ها:
الف) رنگ نوار کنار جدول: گروه ماده
| رنگ | گروه ماده |
| آبی | فولاد (P) |
| زرد | استیل (M) |
| قرمز | چدن (K) |
| سبز | آلومینیوم (N) |
| نارنجی روشن | آلیاژ دما بالا (S) |
ب) رنگ مستطیل هر گرید: رنگ پوشش اینسرت
| رنگ پوشش | گریدها |
| مشکی | OC2115، OC2125، OC3215 |
| زرد(طلایی) | OC2325، OP1325، OP1630 |
| دو رنگ(طلایی با روکش مشکی) | OC2325S، OC2425، OC3210، OC3220 |
| طلایی | OC4315 |
| بنفش تیره(خرمایی) | OP1215، OP1415 |
| خاکستری | OP1030، OP1315، OP2202 |
معرفی کوتاه گرید های OKE
گریدهای CVD
| گرید | سختی | رنگ | کاربرد (طبق کاتالوگ) | ISO |
| OC2115 | ۱۵۳۰ | مشکی | نیمه‌پرداخت تا پرداخت فولاد | P10 |
| OC2125 | ۱۴۸۰ | مشکی | نیمه‌پرداخت تا پرداخت فولاد | P20–P30 |
| OC2325 | ۱۴۸۰ | زرد | فولاد، مقاومت بالا در برابر سایش | P10–P20 |
| OC2325S | ۱۴۸۰ | دو رنگ | تراشکاری انواع فولاد؛ انتخاب اول برای مقاومت در برابر سایش | — |
| OC2425 | ۱۴۷۰ | دو رنگ | تراشکاری پربازده با ضربه‌ی سبک، فولاد کربنی متوسط و بالا و فولاد کم‌آلیاژ (P10–P20) | — |
| OC4315 | ۱۴۸۰ | طلایی | تراشکاری استیل در سرعت بالا | M10 |
| OC3210 | ۱۶۵۰ | دو رنگ | چدن خاکستری و نشکن؛ برش پیوسته و ضربه‌ی سبک، پروسه‌ی خشن قطعات کوچک | — |
| OC3215 | ۱۵۸۰ | مشکی | نیمه‌پرداخت پرسرعت چدن در شرایط پایدار | K10–K20 |
| OC3220 | ۱۶۰۰ | دو رنگ | چدن خاکستری و نشکن؛ ضربه‌ی شدید و تراش خشن روی پوسته‌ی سیاه | — |
گریدهای PVD
| گرید | سختی | رنگ | کاربرد (طبق کاتالوگ) | ISO |
| OP1215 | ۱۵۶۰ | بنفش تیره | نیمه‌پرداخت استیل، شیار وبرش؛ فرز و سوراخکاری فولاد و استیل | M20–M30 |
| OP1315 | ۱۵۶۰ | خاکستری | فرز و سوراخکاری فولاد و استیل | M20 |
| OP1415 | ۱۵۵۰ | بنفش تیره | تراشکاری استیل، از جمله قطعات ریز | — |
| OP1325 | ۱۵۸۰ | زرد | فرزکاری فولاد عمومی و استیل | — |
| OP1630 | ۱۵۲۰ | زرد | فرزکاری فولاد | — |
| OP1030 | ۱۵۰۰ | خاکستری | فرز و سوراخکاری فولاد و استیل | — |
| OP2202 | ۱۶۴۰ | خاکستری | فرز سبک فولاد و چدن | — |
تراشکاری: گرید + براده شکن
شکن‌براده طرح روی سطح اینسرت است که براده را می‌شکند. گرید و شکن‌براده را با هم انتخاب کنید. در شکن‌براده‌های فولاد و چدن، حرف آخر کد با ردیف جدول جور است: F پرداخت، M نیمه‌پرداخت، R سنگین.
| جنس | پرداخت | نیمه‌پرداخت | تراش سنگین |
| فولاد | OC2115 با OPF یا OTF | OC2125، OC2325، OC2325S با OPM یا OTM | OC2125، OC2325، OC2325S با OPR یا OTR |
| استیل | OP1215، OP1315 با OMF، OTF، MSF | OP1215، OP1315 با MF، OTM OC4315 با OMM | — |
| چدن | OC3210، OC3215 با OKM | OC3210، OC3215 | OC3215، OC3220 با OKR |
| آلیاژ دما بالا | OP1105، OP6215 با SMM | OP1105، OP6215 با OSM | — |
| آلومینیوم | OK434 (بدون پوشش) |
سرعت برش پیشنهادی (متر بر دقیقه)
| گرید | جنس | سرعت |
| OC2115 | فولاد کربنی (HB 120–180) | ۴۸۰–۲۶۰ |
| OC2115 | فولاد آلیاژی (HB 180–240) | ۳۴۰–۱۵۰ |
| OC2125 | فولاد کربنی | ۴۶۰–۲۴۰ |
| OC2125 | فولاد سختکاری‌شده (HB 240–350) | ۲۱۰–۷۰ |
| OC3215 | چدن خاکستری (HB 150–220) | ۳۸۰–۲۰۰ |
| OC3215 | چدن نشکن (HB 140–220) | ۲۲۰–۱۱۰ |
| OK434 | آلیاژ آلومینیوم (HB 60) | ۹۰۰–۴۰۰ |
رزوه، شیار، فرز و سوراخکاری
| عملیات | فولاد | استیل | چدن |
| تراشکاری | OC2425,OC2125,OC2325,OC2325S,OC2425 | OP1215,OP1315,OP1415,OC4315 | OC3210,OC3215,OC3220 |
| رزوه‌زنی | OP1210 | OP1210 | |
| شیار و برش | OP1215 | OP1215 | OC4020 |
| فرزکاری | OP1215، OP1315، OP1325، OP1630، OP2202 | OP1215، OP1315، OP1325 | OP2202 |
| سوراخکاری | — | OP1215، OP1030 | OP1215 |
اگر ابزار خوب جواب نمی‌دهد، چه موقع گرید را عوض کنیم؟
| مشکل | راه‌حل |
| سایش سطح پهلو (Flank wear) | گرید مقاوم‌تر در برابر سایش |
| لب‌پریدگی یا شکست لبه | گرید چقرمه‌تر |
| تغییر شکل پلاستیک لبه | گرید با سختی داغ (Red hardness) بالاتر |
| ترک حرارتی | گرید با مقاومت بیشتر در برابر شوک حرارتی |
اگر می‌خواهید تنوع گریدها را کم کنید، OP1215 بیشترین پوشش را دارد. شیار و فرز فولاد و استیل، تراش استیل و سوراخکاری استیل و چدن.
سوالات پر تکرار
برای چدن کدام گرید؟
در تراشکاری OC3210، OC3215 و OC3220. هر سه CVD هستند. OC3215 برای نیمه‌پرداخت پرسرعت در شرایط پایدار، OC3210 برای برش پیوسته و ضربه‌ی سبک، و OC3220 برای ضربه‌ی شدید و پوسته‌ی سیاه معرفی شده‌اند. برای فرز OP2202 و برای شیار OC4020.
برای استیل، CVD یا PVD؟
در تراشکاری هر دو موجود است: OC4315 (CVD، سرعت بالا) و OP1215، OP1315، OP1415 (PVD). برای شیار، فرز، رزوه و سوراخکاری استیل فقط PVD ارائه شده است.
برای آلومینیوم چه گریدی دارید؟
OK434، بدون پوشش و برای تراشکاری.
دو رنگ بودن پوشش یعنی چه؟
در کاتالوگ برای گریدهای OC2325S، OC2425، OC3210 و OC3220 «Double color» ثبت شده و OKE آن را به‌عنوان لایه‌ی نشانه‌گذاری معرفی می‌کند.
گرید مناسب خودم را نمی‌دانم.
جنس قطعه، نوع عملیات و کد اینسرت را برای کارشناسان فنی ما بفرستید تا گرید مناسب را همراه با موجودی و قیمت اعلام کنند.
